Leki na alkoholizm

Leki na alkoholizm

W leczeniu alkoholizmu podstawą procesu zdrowienia jest psychoterapia, jednak istnieje grupa leków które mogą być używane w tej chorobie i które:

  • zmniejszają skutki głodu tkankowego
  • wywołują awersję do alkoholu
  • zmniejszają głód alkoholowy i częstość nawrotów

Do łagodzenia objawów abstynencyjnych najczęściej stosuje się pochodne benzodiazepiny takie jak diazepam i chlordiazepoksyd. Leki te charakteryzują właściwości przeciwlękowe, uspokajające, nasenne i przeciwdrgawkowe. Jeśli u pacjenta występują psychozy lub majaczenia alkoholowe (delirium tremens) używane są produkty lecznicze z grupy neuroleptyków.

Jedynym lekiem który stosuje się w celu wywołania awersji do alkoholu jest disulfiram. Preparat ten stosowany jest w postaci tabletek do połykania (nazwa handlowa Anticol) lub implantów umieszczanych chirurgicznie pod skórą (nazwa handlowa Esperal lub Disulfiram WZF).

Disulfiram swój mechanizm działania opiera o zablokowanie rozkładu aldehydu octowego do kwasu octowego. Gromadzący się aldehyd octowy jest toksyną, która w organizmie daje bardzo nieprzyjemne objawy zatrucia: m.in. zaczerwienie twarzy, duszności i bóle w klatce piersiowej, niepokój i lęki. Wbrew powszechnej opinii śmierć w wyniku tzw. “reakcji disulfiramowej” występuje bardzo rzadko. Pacjent stosując ten lek ma świadomość tego, że napicie się alkoholu będzie dla niego niezwykle nieprzyjemnym doznaniem i obawa przed wystąpieniem tego ma prowadzić do wywołania “uczulenia” na alkohol.

Opisywany lek ponadto daje często objawy niepożądane nie tylko podczas łączenia go z alkoholem, ale także podczas okresu abstynencji. Najpoważniejszym jest obniżenie nastroju i depresja wywołana przez zaburzenia przemian neuroprzekaźników.

Inne częstsze objawy to

  • psychozy,
  • zapalenia nerwów,
  • zaburzenia świadomości,
  • senność i zaburzenia libido.

Niestety skuteczność terapii disulfiramem bez towarzyszącej jej psychoterapii jest niewielka. Badania wskazują, że gdy pacjent stosujący lek w tabletkach do połykania ma nieodpartą ochotę się napić, pominie odpowiednio wcześniej jedną dawkę lub zacznie spożywanie alkoholu od bardzo małych ilości, by sprawdzić czy reakcja zatrucia rzeczywiście zajdzie (a zdarza się, że nie).

Nie lepiej sprawa wygląda w przypadku implantancji podskórnej. Nawet bardzo duże implanty wszczepiane pod skórę nie wprowadzają do krwi takiej ilości substancji, by po spożyciu alkoholu wywołało to zatrucie.

Disulfiram – Lek na alkoholizm

Zwolennicy stosowania disulfiramu argumentują, że nawet przymusowe zachowanie trzeźwości jest dobre, ponieważ pozwala otworzyć się pacjentowi na psychoterapię. Przeciwnicy natomiast twierdzą, że stosowanie tego leku to “zastraszanie” pacjenta, i wymuszanie na nim biernej, uprzedmiotowionej postawy, która nie będzie sprzyjać psychoterapii.

W walce z alkoholizmem podstawę terapii powinny stanowić rozmowy z terapeutą uzależnień, a stosowanie disulfiramu może stanowić jedynie dodatek. Czasami wystarczające jest prowadzenie terapii w trybie ambulatoryjnym, często jednak zdarza się, że wymagane jest leczenie w stacjonarnym ośrodku leczenia uzależnień.

Z całą pewnością nieprawidłowe byłoby nazwanie disulfiramu lekiem na alkoholizm. Mianem tym można by prędzej określić naltrekson lub akamprozat, jednak one zostaną omówione w następnym wpisie.